Czyli gdzie szukać?
Nieznajomość prawa szkodzi. Tą sentencję zna chyba każdy. W związku z tym każdy powinien znać przepisy dotyczące branży, w której pracuje. Moim zdaniem, w lotnictwie brakuje kompletnej listy regulacji. Takiej, po której przeczytaniu bylibyśmy pewni, że wiemy wszystko co nam potrzeba.
Prawdopodobnie właśnie z tego powodu często się słyszy, że ktoś zamiast sprawdzić u źródła o co chodzi, pyta znajomych, zwłaszcza na etapie szkolenia lotniczego.
A przecież człowiek jaki by mądry nie był, może być w błędzie. Dlatego proponuję pytać przede wszystkim o źródła regulacji, a nie samą ich treść.
Samodzielnie studiując przepisy, dowiemy się dużo więcej niż tylko to, co potrzebujemy. Poznamy kontekst prawa oraz regulacje mu towarzyszące, a to dużo bardziej wartościowa wiedza niż krótka rada od znajomego.
W związku z tym, przygotowałem możliwie najpełniejszą listę źródeł prawa lotniczego (zgodnie z MOJĄ wiedzą, w dniu publikacji), oraz opatrzyłem je możliwie trafnym komentarzem. Ja też mogę się mylić lub o czymś zapomnieć w chwili pisania artykułu, w związku z tym zastrzegam i ostrzegam, że przedstawiona lista może nie być pełna i należy ją traktować wyłącznie jako źródło odniesienia, a nie kompletne kompendium wiedzy. Idąc dalej jeżeli Twoim zdaniem, drogi czytelniku brakuje jakiegoś źródła, napisz komentarz lub skontaktuj się ze mną przez formularz. Artykuł zostanie poprawiony, informacja o poprawce zostanie opublikowana w osobnym wpisie, zostanie zainkrementowany numer wersji oraz data aktualizacji (do sprawdzenia w stopce) dzięki czemu jeżeli ktoś tu zajrzy za jakiś czas, ma szanse zauważyć, że coś się zmieniło.
Linki celowo nie zakryte pod krótszym słowem, by ułatwić zapamiętywanie źródeł.
ICAO:
ICAO zostało powołane w 1944 r. na mocy konwencji chicagowskiej, którą to podpisała również Polska w 1947 r. Konwencja ta jest podstawą przepisów lotniczych wszystkich państw ją podpisujących. Zaś organizacja ICAO zarządza opracowywaniem i wdrażaniem kolejnych przepisów wiążących sygnatariuszy konwencji chicagowskiej. Członkami ICAO jest obecnie 191 państw.
Istotnymi dokumentami publikowanymi przez ICAO są:
Aneksy do konwencji chicagowskiej:
http://www.icao.int/safety/airnavigation/OPS/Pages/flsannex.aspx
oraz osobne dokumenty:
http://www.icao.int/publications/Pages/doc-series.aspx
Wśród opublikowanych dokumentów są też takie, będące wyłącznie źródłem zaleceń. Informacja o tym jest szczegółowo zapisana w treści dokumentu.
Niestety wiele istotnych dokumentów nie jest możliwa do pobrania z samej strony ICAO. W przypadku braku poszukiwanego dokumentu, można go kupić od ICAO,
od lokalnego ULC lub znaleźć poprzez wyszukiwarkę internetową.
Polecam zapoznanie się z całą stroną ICAO, znajdują się tam również inne informacje związane z lotnictwem, lecz nie będące bezpośrednio związane z tematem artykułu.
EASA:
Organizacja powołana do życia w 2003 r. Od pewnego czasu również jest odpowiedzialna za opracowanie i wydawanie przepisów lotniczych krajów Unii Europejskiej. Ogólne przepisy ICAO przekuwa w bardziej szczegółowe dodając treści ważne w Europie. Wszystkie istotne regulacje są świetnie wyszczególnione oraz opisane na poniższej stronie, dzięki czemu ich wyszukanie jest stosunkowo łatwe. Co więcej, można też je za darmo pobrać i się z nimi zaznajomić.
http://www.easa.europa.eu/regulations
Polecam zapoznanie się z całą stroną EASA, analogicznie jak z ICAO znajdują się tam interesujące treści.
EDIT (20.08.2017):
Dla ułatwienia przeszukiwania poszczególnych przepisów EASA opublikowała skategoryzowane drzewko przepisów, które zamieszczam poniżej.
Polska:
ULC
Bezpośrednim nadzorem oraz opracowaniem i publikacją nowych przepisów ważnych wyłącznie na terenie kraju znajduje się Urząd Lotnictwa Cywilnego.
Wszelkie regulacje są publikowane w jego dzienniku urzędowym. Dzisiaj mamy dostęp online do wyszukiwarki konkretnych publikacji z dziennika:
Dziennik Urzędowy ULC:
http://edziennik.ulc.gov.pl/#/actbymonths
Dodatkowo polecam zapoznanie się w całości z zakładką Prawo na stronie ulc.gov.pl. Znajduje się tam szereg przepisów posegregowanych wg dziedziny. Znajdziemy tam zarówno linki do regulacji w języku angielskim jak i polskim. Są też informacje odnośnie egzaminów, egzaminatorów, opłat lotniczych i ośrodków medycyny lotniczej.
Szybki link do zakładki Prawo:
http://ulc.gov.pl/pl/prawo
PAŻP
Polska Agencja Żeglugi Powietrznej powstała w 2007 r. Zajmuje się zarządzaniem ruchem lotniczym. W związku z tym publikuje wszelkie pomoce niezbędne do wykonania lotu w kraju takie jak np mapy, AUP, AIP czy kształcenie i zarządzanie pracownikami służb kontroli ruchu lotniczego.
Krajowe AIP
AIP jest zbiorem lokalnych różnic w stosunku do konwencji chicagowskiej. Wersje nie do użytku operacyjnego są dostępne w internecie, publikowane bezpośrednio przez PAŻP:
VFR:
http://www.ais.pansa.pl/vfr/
Za wersje możliwe do wykorzystania w locie należy zapłacić. Informacje m.in. o opłatach można znaleźć na podstronie AIS:
http://www.ais.pansa.pl – zakładka Publikacje
Krajowe AUP
Przed każdym lotem należy sprawdzić aktualny stan wykorzystania przestrzeni powietrznej. Możemy tego dokonać wchodząc na stronę AUP:
http://www.amc.pansa.pl – zakładka AUP
lub dzwoniąc do zespołu ASM3. Telefon znajduje się pod zakładką „Kontakt”.
Strona PAŻP zawiera bardzo dużo ważnych i szczególnie cennych merytorycznie treści dlatego polecam szczegółowe zapoznanie się z nią każdemu związanemu z lotnictwem.
Gdy i to nie wystarcza
W przypadku gdy nie możemy znaleźć na powyższych stronach poszukiwanych publikacji, niestety zmuszeni jesteśmy skorzystać z wyszkiwarki. Pamiętać należy tylko, żeby znalezione treści traktować z pewną dozą rezerwy.
Google : |
Podsumowanie
Reasumując chciałbym zaznaczyć pewną hierarchię obowiązywania przepisów lotniczych.
Życzę wszystkim powodzenia w samodzielnym zgłębianiu przepisów lotniczych.
wersja 1.0 z 13.05.2017
EDIT 19.03.2020 :
Eurocontrol stworzyło Eurocontrol Training Zone – portal online, w którym można odbyć bezpłatne kursy na temat m.in. PBN, zarządzania bezpieczeństwem oraz aktualne przepisy dotyczące zarządzaniem ruchem lotniczym. Rejestracja i korzystanie z serwisu jest darmowe i dostępne dla wszystkich:
https://trainingzone.eurocontrol.int
